oktober 8, 2025
Peilingen meten de intentie van kiezers, een momentopname van wat iemand denkt te gaan stemmen. Maar stel je voor dat we niet alleen die intentie weten, maar ook hun daadwerkelijke nieuwsgierigheid? Welkom in de wereld van zoekdata. Google is het digitale stemhokje van de twijfelaars, de plek waar miljoenen Nederlanders hun vragen op tafel leggen.
Wie domineert de digitale arena?
Wanneer je in de cijfers van de maandelijkse online zoekopdrachten duikt, zie je direct een duidelijke top drie. Dit zijn de partijen die de meeste online aandacht trekken als het gaat om hun plannen: PVV, VVD en BBB. Ze domineren de digitale aandacht, maar doen dat elk op een eigen manier, met verschillende vormen van online interesse en betrokkenheid.
PPV: Wilders als gezicht van de partij
Met 4.720 maandelijkse zoekopdrachten en een indrukwekkende groei van 65,68% in de afgelopen drie maanden is de PVV onbetwist de nummer één in de zoekresultaten. De zoekopdrachten ‘pvv verkiezingsprogramma’ (2.500) en ‘verkiezingsprogramma pvv’ (700) zijn aanzienlijk hoger dan die van andere partijen.
Het verhaal achter de online aanwezigheid van de PVV lijkt sterk verbonden met de aandacht rondom Geert Wilders. Zo genereert de zoekterm ‘pvv standpunten’ 17.000 zoekopdrachten per maand, terwijl de naam ‘Geert Wilders’ zelf goed is voor maar liefst 73.000. Ook zoekopdrachten zoals ‘wilders verkiezingsprogramma’ leggen direct de link tussen de man en de partij. Voor veel kiezers is de vraag naar de PVV vaak ook een vraag naar Wilders zelf. Zijn personal brand is de ingang naar de partij, iets wat geen andere partij zo weet te creëren.
VVD: De gevestigde orde met een scherpe focus
De VVD staat stevig op de tweede plek met 3.670 maandelijkse zoekopdrachten. Hoewel er over het jaar een lichte daling was, zien we een recente groei van 33,71%. Wat opvalt, is de specifieke focus. De zoekterm ‘vvd verkiezingsprogramma pensioen’ is met 1.300 zoekopdrachten zelfs populairder dan de meeste algemene zoekopdrachten naar andere partijen. Dit is opvallend: de VVD lijkt online een leidende positie te hebben als het gaat om pensioenen.
BBB: De nieuwe speler die iedereen probeert te plaatsen
Met 3.550 zoekopdrachten staat de BBB praktisch op gelijke hoogte met de VVD, met een vergelijkbare groei van 65,36%. Maar de aard van de zoekopdrachten is totaal anders. Termen als "waar staat BBB voor" (1.300), "wat is bbb" (70) en de eindeloze variaties op "bbb links of rechts" domineren.
Dit lijkt op het digitale profiel van een partij die zich nog aan het positioneren is. De partij heeft de massa bereikt, maar het publiek weet nog niet precies waar ze BBB moet plaatsen. Waar men bij de PVV en VVD zoekt naar de inhoud, is de zoektocht naar de BBB vooral een zoektocht naar duidelijkheid. Kiezers proberen hun politieke landschap opnieuw in te delen om de speler een plek te geven.
Top-5 populairste partijen op Google
De top vijf van meest gezochte partijen toont een fascinerend beeld van de Nederlandse politieke belangstelling. De PVV voert de lijst aan met bijna 5.000 maandelijkse zoekopdrachten, gevolgd door de VVD en BBB die elkaar nauwelijks ontlopen. Opvallend is de vierde positie van het CDA, dat ondanks historisch lage peilingen wel degelijk online aandacht genereert. Deze ranglijst weerspiegelt niet zozeer stemintentie, maar eerder de nieuwsgierigheid van kiezers die hun keuze nog aan het overwegen zijn.
Wie wint en verliest in de digitale strijd om aandacht?
Cijfers zijn interessant, maar het echte inzicht komt van de veranderingen: wie groeit en wie verliest terrein? De data laten zien dat het CDA, niet alleen offline, maar ook online een enorme comeback maakt, terwijl andere gevestigde partijen moeite hebben om relevant te blijven.
De CDA-Raket: Een groei van 959%
Een opvallend cijfer in de dataset: de zoekinteresse voor het CDA steeg met maar liefst 959,86% in de afgelopen drie maanden. Een duidelijke indicatie van een verschuiving in de interesse van kiezers.
De verklaring zit hem in de focus op 2025. Terwijl zoekopdrachten voor "cda verkiezingsprogramma" licht dalen, zien we een enorme groei in "cda verkiezingsprogramma 2025" (600 zoekopdrachten). Dit geeft aan dat kiezers zich al voorbereiden op de verkiezingen en zich afvragen wie ze in 2025 willen steunen. De groei in zoekopdrachten is een signaal dat peilingen mogelijk nog niet volledig reflecteren: kiezers zijn actief bezig met de toekomst, nog voordat ze hun definitieve keuze hebben gemaakt.
De vallende sterren
Terwijl het CDA vooruit kijkt, hebben andere partijen moeite om de aandacht vast te houden. Vooral aan de linker- en progressieve kant, maar ook aan de rechterkant, zien we een daling in online interesse:
- GroenLinks / PvdA: -10,24% (daling in 3 maanden)
- SP: -9,05% (daling in 3 maanden)
- D66: -3,88% (daling in 3 maanden)
FvD: -22,23% (daling in 3 maanden)Data gebaseerd op zoekopdrachten gerelateerd aan 'verkiezingsprogramma'.
GroenLinks/PvdA: dalende zoekinteresse, ondanks stijgende steun
De zoekdata rond GroenLinks en PvdA laten een daling zien, terwijl er in andere metingen mogelijk meer steun is voor de partij. Dit verschil tussen zoekgedrag en ondersteuning in peilingen is interessant.
In de afgelopen drie maanden daalde het zoekvolume voor de partij met 10,25% en in totaal met 26,07% over het afgelopen jaar. Zoekopdrachten zoals "groenlinks verkiezingsprogramma" daalden met 13% en "pvdA verkiezingsprogramma" zelfs met 39,59%. Waarom zien we deze daling?
Een mogelijke verklaring is dat veel kiezers die al op GroenLinks of PvdA willen stemmen, minder geneigd zijn om verder online te zoeken. Het zoekvolume wordt vaak bepaald door zwevende kiezers, mensen die nog niet hebben besloten op welke partij ze stemmen, en zij kunnen zich meer richten op andere partijen.
Daarnaast kan de fusie tussen GroenLinks en PvdA hebben geleid tot een versnippering van zoektermen. Mensen zoeken nu bijvoorbeeld naar "groenlinks pvdA", "pvdA groenlinks" of "gl pvdA", wat ervoor zorgt dat de gecombineerde zoekopdrachten minder zichtbaar zijn dan de zoekopdrachten voor de partijen afzonderlijk.
Tot slot lijkt ook de aandacht voor lijsttrekker Frans Timmermans invloed te hebben. Dit blijkt uit de zoekdata: termen zoals "standpunten Timmermans" en "Timmermans verkiezingsprogramma" komen opvallend vaak voor, wat aangeeft dat kiezers vooral geïnteresseerd zijn in zijn persoonlijke standpunten.
Zoekopdrachten: wat de kiezer écht wil weten
Het zoekvolume vertelt ons wie de aandacht heeft, maar de zoektermen zelf onthullen het waarom. Door de zoekopdrachten te ontleden, zien we precies welke informatiebehoefte er achter de klik zit. Van diepgraver tot de snelle scanner, elke kiezer heeft zijn eigen strategie.
De PDF-jager
Een grote groep kiezers wil geen samenvattingen of media-interpretaties. Ze willen het bronmateriaal. Zoektermen met toevoegingen als "pdf" of "downloaden" zijn overal te vinden: "bbb verkiezingsprogramma 2025 pdf". Deze kiezers willen tijd investeren en de volledige context begrijpen om een weloverwogen keuze te maken.
De scannende kiezer
Hier tegenover staat de efficiënte kiezer. In een zee van informatie is tijd kostbaar, waardoor termen als "samenvatting" vaak voorkomen. Zo zien we zoekopdrachten als "samenvatting verkiezingsprogramma pvv" en "cda verkiezingsprogramma samenvatting". De zoekopdracht "pvv standpunten samenvatting" heeft zelfs 300 zoekopdrachten per maand. Deze kiezer zoekt de kernpunten om snel een eerste filter toe te passen. Voor partijen is een heldere, scanbare samenvatting dus essentieel.
De thema-expert
Kiezers koppelen partijen steeds vaker aan specifieke thema’s, wat de ‘merkassociatie’ blootlegt. Het meest opvallende voorbeeld is de VVD, waar zoekopdrachten zoals "vvd verkiezingsprogramma pensioen" (1.300 zoekopdrachten) de algemene zoektocht naar hun programma overschaduwen. Andere voorbeelden zijn "pvv verkiezingsprogramma zorg", "nsc verkiezingsprogramma klimaat" en "bbb standpunten euthanasie". Dit toont aan dat kiezers met gerichte vragen beginnen en al weten welke partij voor welk thema staat.
De politieke plaatser
Kiezers willen partijen snel plaatsen op het politieke spectrum, vooral als die partij onduidelijk is. Dit komt het sterkst naar voren bij zoekopdrachten zoals "vvd links of rechts" (1.200) en de vele variaties voor "bbb links of rechts". De VVD, als centrumrechtse partij, roept blijkbaar verwarring op, terwijl de BBB voor velen nog onbekend terrein is. Deze zoekopdrachten zijn een manier voor kiezers om duidelijkheid te krijgen over waar een partij staat.
Onderzoeksverantwoording
Zoekdata zijn geen glazen bol, maar wel een goede barometer voor de publieke nieuwsgierigheid die er is. In dit onderzoek is Ahrefs' Keywords Explorer gebruikt om de populariteit van zoekwoorden met betrekking tot politieke partijen te analyseren. Door de zoekterm 'verkiezingsprogramma' in te voeren, zijn de bijbehorende zoekwoorden per partij verzameld. De data is geëxporteerd naar Google Spreadsheets en geclusterd per partij door een extra kolom toe te voegen. Dit maakte het mogelijk om het zoekvolume per partij te visualiseren en te analyseren. De gegevens zijn verzameld tussen eind juli en midden september en bieden inzicht in de online belangstelling voor de verkiezingsprogramma's van verschillende politieke partijen.
Team Lead Digital PR
Loes Veldmate is de Teamleider Digitale PR bij Seeders Zwolle en brengt een schat aan ervaring in online marketing naar het team. Met een bewezen staat van dienst in het leveren van succesvolle PR-campagnes voor klanten, is Loes toegewijd aan het behalen van resultaten en het overtreffen van de verwachtingen van klanten. Met oog voor detail en een passie voor digitale marketing, zet Loes zich in om bedrijven te helpen groeien en bloeien in het steeds veranderende online landschap.
